راديو كريستال ساده

براي ساخت اين پروژه به وسايل زير نياز داريد:
    ١- سيم پيچ آنتن (فرّيتي). در راديويي كه قبلاً ساختيم سيم پيچ را با دست ساختيم. در اين پروژه ما از سيم پيچ كوچكتري با هسته فرّيتي استفاده مي كنيم. هسته فرّيتي اين امكان را مي دهد كه سيم پيچ كوچكتر باشد، و مي توان با وارد و خارج كردن آن در سيم پيچ ايستگاه هاي مختلف را در يافت نمود.
    ٢- خازن متغير (٣٠ تا ١٦٠ پيكو فاراد). شما مي توانيد اين قطعه را در راديو هاي شكسته قديمي پيدا كنيد.
    ٣- ديود ژرمانيوم (١N٣٤A).
    ٤- گوشي كريستال (پيزوالكتريك)
    ٥- يك سيم كوتاه به همراه دو گيره سوسماري
    ٦- ١٥ تا ٣٠ متر سيم روكش دار معمولي به عنوان آنتن. اين قطعه اختياري است و شما مي توانيد به جاي آن از آنتن راديو يا تلويزيون استفاده كنيد. براي اين منظور كافي است يكي از سيم هاي راديو را به آنتن TV يا راديو FM وصل نماييد. اما بهتر است سيم آنتن مستقلي تهيه كنيد و آن را از ديوار ساختمان يا درخت آويزان نماييد. بدين ترتيب راديوي شما قابل حمل و پرتابل خواهد شد.
    ٧- يك تكه چوب يا چيزي شبيه آن. 
  توصيه مي شود براي اين فعاليت پژوهشي اولياء محترم نيز كمك كنند.
طرز ساخت راديو

تصوير زير به شما نشان مي دهد كه چقدر اين راديو ساده است، و چرا شما مي توانيد آن را در مدت كوتاهي بسازيد.

سيم هاي سيم پيچ فرّيتي را به دو پايه (سمت راست) خازن متغير لحيم كنيد. اين اهميت ندارد كدام پايه را به كداميك وصل مي كنيد.

ديود ژرمانيوم را به يكي از پايه هاي خازن متغير لحيم كنيد. باز هم اهميت ندارد به كدام پايه وصل كنيد.

يكي از سيم هاي گوشي پيزوالكتريك را به پايه آزاد ديود ژرمانيوم لحيم نماييد. سيم ديگر گوشي را به پايه ديگر خازن متغير ( كه به ديود وصل نيست) لحيم كنيد.

در پايان، اگر شما سيم آنتن و سيم زمين خوب داريد، سيم سوسماري را يك دور به حول سيم پيچ بپيچيد، اما اگر سيم آنتن شما كوتاه است بايد سيم سوسماري را چند دور حول سيم پيچ بپيچيد. پس از اطمينان از صحت اتصالات، سيم پيچ، سيم سوسماري و خازن متغير را به پايه بچسبانيد.

اين دستگاه چگونه كار مي كند؟

براي استفاده از راديو، يكي از سر هاي سيم سوسماري را به آنتن وصل كنيد. سر ديگر سيم سوسماري را به زمين (مثل لوله آب سرد) وصل نماييد. ابتدا با چرخاندن شاخص خازن متغير سعي مي كنيم ايستگاه هاي مختلف را دريافت نماييم. با چرخاندن شاخص خازن متغير، تمام محدوده آن (ساعت گرد و پادساعتگرد) را امتحان نماييد.

البته شما مي توانيد هسته فرّيت را نيز حركت داده و ايستگاه هاي مختلف را دريافت نماييد. با يك آنتن بلند و يك حلقه سيم سوسماري، شما مي توانيد صداي چندين ايستگاه راديويي را بشنويد. در برخي نواحي، يك يا دو ايستگاه ممكن است به حدي نزديك يا پر قدرت باشند كه ديگر ايستگاه ها را مضمحل و پايمال كنند، و شما فقط بتوانيد فقط آن يك يا دو ايستگاه را دريافت نماييد.

اگر آنتن شما كوتاه باشد و شما فقط يك دور سيم سوسماري حول سيم پيچ پيچيده باشيد آنگاه صداي ايستگاه خيلي ضعيف خواهد بود. سيم سوسماري را دو يا سه بار حول سيم پيچ بپيچيد تا شدت صدا افزايش يابد. اما اگر شدت صدا افزايش يابد شما تعداد ايستگاه كمتري دريافت مي كنيد.

با تغيير تعداد دور سيم سوسماري (حول سيم پيچ)، شما مي توانيد شدت صدا را با حساسيت گيرندگي، سبك و سنگين كنيد. بهترين راه براي افزايش شدت صدا بلند كردن آنتن و استفاده از اتصال زمين خوب مي باشد.

چگونه هسته فرّيت باعث تغيير بسامد مي شود؟

هسته فرّيت ضريب خود القايي سيم پيچ را زياد مي كند. در سيم پيچ ديگر (كه با دست پيچيديم)، ما ضريب خود القايي را با افزايش تعداد دور زياد نموده ايم.

هرچه هسته فرّيت بيشتر وارد سيم پيچ شود، تعداد دور سيم بيشتري تحت تاثير فرّيت قرار مي گيرد، و در نتيجه ضريب خود القايي افزايش مي يابد. با افزايش ضريب خود القايي بسامد (فركانس) موج دريافتي كاهش مي يابد و اين باعث مي شود صداي ايستگاه با موج پايين تر را دريافت نماييم.